فعل گذرا در آلمانی (راهنمای کامل + مثال و تمرین)

وقتی داری آلمانی یاد می‌گیری، یکی از اولین چیزهایی که باید بفهمی اینه که بعضی فعل‌ها نیاز به مفعول دارن و بدون مفعول جمله‌شون کامل نمی‌شه. به اینا می‌گیم. فعل گذرا (Transitive Verben).

اگر فعلی مفعول نگیره و جمله بدون مفعول کامل باشه، می‌شه فعل ناگذر (Intransitive Verben).

حالا چطور؟

تو این مقاله قراره فعل گذرا رو کامل توضیح بهت توضیح بدم تا یاد بگیری.

دوره تخصصی آموزش زبان آلمانی از مبتدی تا پیشرفته

فعل گذرا دقیقا چیه؟

یک جملهٔ آلمانی وقتی فعلش گذرا هست، حتماً باید یک مفعول در حالت Akkusativ داشته باشه.

چون فعل “کاری رو روی یک چیز یا یک نفر انجام می‌ده.”

مثال اول:

Ich kaufe ein Buch.
من یک کتاب می‌خرم. 

در این جمله فعل kaufen گذراست، چون باید چیزی رو بخریم.

مثال دوم:

Er trinkt Wasser.
او آب می‌نوشد.

اگر دقت کنید تو این جمله هم فعل trinken بدون «آب» معنی کامل نداره.

فعل گذرا = معمولاً با مفعول Akkusativ

وقتی یه فعل گذراست، یعنی بدون مفعول جمله کامل نیست. باید یه چیزی رو انجام بدی، یه چیزی رو ببینی، یه چیزی رو بخری. همون «یه چیزی رو» می‌شه مفعول آکوزاتیو.

یعنی چی؟ یعنی اون چیزی که کار روش انجام می‌شه، می‌ره تو حالت Akkusativ.

مثال خیلی ساده:

Ich esse einen Apfel

من یک سیب رو می‌خورم.

اینجا «سیب» کاری روش انجام شده، پس آکوزاتیو.

اگه مفعول حذف کنیم چی؟

… Ich esse.

خب چی می‌خوری؟!
جمله ناقص می‌مونه. پس فعل گذراست.

نشانه‌ی اصلی فعل گذرا

یکی از راه هایی که بتونی فعل گذرا رو تشخیص بدی، اینه که اگر بتوانی بعد از فعل، سؤال “چی را؟ چه چیزی را؟” (Wen? Was?) بپرسی و جواب بگیری، اون فعل گذراست.

مثلاً:

• Ich esse einen Apfel.
  می‌خورم چی را؟ یک سیب. 
• Sie liest das Buch.
  می‌خواند چی را؟ کتاب را.
  

اما فعلی مثل schlafen نمی‌تونه مفعول بگیره:

• Ich schlafe das Bett. (کاملاً غلط!)
• Ich schlafe کاملا درسته!
  

پس schlafen گذرا نیست.

چند فعل گذرای بسیار پرکاربرد

فعل	معنی	مثال
kaufen	خریدن	Ich kaufe einen Laptop.
essen	خوردن	Wir essen Pizza.
trinken	نوشیدن	Er trinkt Kaffee.
sehen	دیدن	Ich sehe den Mann.
hören	شنیدن	Sie hört Musik.
machen	انجام دادن / درست کردن	Ich mache die Hausaufgabe.
lernen	یاد گرفتن	Er lernt Deutsch.
brauchen	نیاز داشتن	Ich brauche Hilfe.
suchen	دنبال گشتن	Ich suche mein Handy.

 بعضی فعل‌ها هم گذرا هستند هم ناگذر!

یعنی یه سری فعل‌ها بسته به جمله می‌تونن مفعول بگیرن (پس گذرا هستن) و هم می‌تونن بدون مفعول هم معنی کامل بدن (پس ناگذر هم هستن).

پس این فعل‌ها دوحالته هستن!
بهشون می‌گیم:

ambitransitive verbs zweifach verwendbar

مثال‌های ساده زیر رو ببینید تا بهتر درک کنید:

1) lernen (یاد گرفتن)

گذرا (مفعول می‌گیره)

Ich lerne Deutsch.
من آلمانی رو یاد می‌گیرم.

چی رو یاد می‌گیری؟ → Deutsch
پس آکوزاتیو، گذراست.

ناگذر (مفعول لازم نیست)

Ich lerne.
دارم درس می‌خونم.

اینجا لازم نیست بگی چی رو.

2) öffnen (باز کردن)

گذرا:

Ich öffne die Tür.
در رو باز می‌کنم.

ناگذر:

Die Tür öffnet sich.
در باز می‌شود.

اینجا مفعول نیست چون «در» خودش فاعله.

3) verändern (تغییر دادن/تغییر کردن)

گذرا:

Ich verändere mein Leben.
زندگی‌مو تغییر می‌دم.

ناگذر:

Mein Leben verändert sich.
زندگی‌ام تغییر می‌کنه.

4) kochen (پختن/پخته شدن)

گذرا:

Ich koche eine Suppe.
یه سوپ می‌پزم.

ناگذر:

Die Suppe kocht.
سوپ داره می‌جوشه / پخته می‌شه.

 از کجا بفهمیم یه فعل دوحالته‌ست؟

چند تا نشونه داره:

1) اگر با مفعول معنی می‌ده → گذرا

اگر بدون مفعول هم معنی می‌ده → ناگذر

2) معمولاً در حالت ناگذر خودش به‌صورت sich + فعل استفاده می‌شه

یا
فاعل خودش اتفاق رو تجربه می‌کنه.

چند فعل خیلی معروف که دوحالته هستن:

فعل	گذرا	ناگذر
ändern	Ich ändere den Plan.	Der Plan ändert sich.
verbessern	Ich verbessere mein Deutsch.	Mein Deutsch verbessert sich.
erhöhen	Ich erhöhe den Preis.	Der Preis erhöht sich.
bewegen	Ich bewege den Tisch.	Der Tisch bewegt sich.
öffnen	Ich öffne die Tür.	Die Tür öffnet sich.

تفاوت فعل گذرا با فعل دو مفعولی (Dativ + Akkusativ)

همونطور که گفتیم فعل گذرا = فقط یک مفعول مستقیم (Akkusativ) می‌گیره.

یعنی یه چیزی «مستقیم» داره روش کاری انجام می‌شه.

ولی فعل دو مفعولی، هم‌زمان یک مفعول داتیو + یک مفعول آکوزاتیو می‌گیره.

چون داری چیزی رو به کسی می‌دی یا چیزی رو برای کسی انجام می‌دی.

ساختارشون به این شکله:

Dativ = به کی؟ برای کی؟
Akkusativ = چی رو؟

مثال‌ها از فعل گذرا با فعل دو مفعولی

Ich gebe dem Kind ein Buch

به بچه یک کتاب می‌دم.

• dem Kind → داتیو (به کی؟)
  ein Buch → آکوزاتیو (چی رو؟)
  

Ich schicke dir eine Nachricht

برای تو یک پیام می‌فرستم.

• dir → داتیو
• eine Nachricht → آکوزاتیو
  

Er erklärt den Schülern die Grammatik.

او برای شاگردها گرامر را توضیح می‌دهد.

• den Schülern → داتیو
• die Grammatik → آکوزاتیو

تمرین‌های مهم برای اینکه فعل گذرا رو کامل یاد بگیری!

بخش اول: بگو در هر جمله، مفعول آکوزاتیو کدام کلمه هست؟

1. Ich sehe den Mann.
2. Er kauft ein Auto.
3. Wir trinken Wasser.
4. Sie öffnet die Tür.
5. Ich brauche einen Stift.
6. Der Junge sucht seine Katze.
7. Maria learnt Deutsch.
8. Wir hören Musik.
9. Ich finde meinen Schlüssel.
10. Der Vater liest ein Buch.
    

جواب‌ها:

1. den Mann
2. ein Auto
3. Wasser
4. die Tür
5. einen Stift
6. seine Katze
7. Deutsch
8. Musik
9. meinen Schlüssel
10. ein Buch

بخش دوم: تشخیص گذرا یا ناگذر بودن فعل

تمرین ۲: بگو فعل در این جمله‌ها گذراست یا ناگذر؟

1. Die Kinder lernen.
2. Ich lerne Deutsch.
3. Die Tür öffnet sich.
4. Ich öffne das Fenster.
5. Der Hund schläft.
6. Ich suche meinen Rucksack.
7. Das Wasser kocht.
8. Ich koche eine Suppe.
9. Er spricht.
10. Er spricht Deutsch.
    

جواب‌ها:

1. ناگذر
2. گذرا
3. ناگذر
4. گذرا
5. ناگذر
6. گذرا
7. ناگذر
8. گذرا
9. ناگذر
10. گذرا

بخش سوم: تبدیل جمله ناگذر به گذرا

تمرین ۳: جمله‌ها را طوری بازنویسی کن که فعل «گذرا» بشه (یعنی مفعول آکوزاتیو اضافه کن):

1. Ich lese.
2. Er schreibt.
3. Sie öffnet.
4. Wir suchen.
5. Ich brauche.

جواب‌ها:

1. Ich lese ein Buch.
2. Er schreibt einen Brief.
3. Sie öffnet die Tür.
4. Wir suchen den Hund.
5. Ich brauche Hilfe.

بخش چهارم: تبدیل جمله گذرا به ناگذر

تمرین ۴: مفعول رو حذف کن تا جمله ناگذر بشه (معنی باید درست بمونه):

• Ich esse einen Apfel.
• Ich lerne Deutsch.
• Wir kochen eine Suppe.
• Er öffnet die Tür.
• Sie schreibt eine Nachricht.

✔ جواب‌ها:

• Ich esse.
• Ich lerne.
• Wir kochen.
• Er öffnet.
• Sie schreibt.

بخش پنجم: انتخاب شکل درست آکوزاتیو

تمرین ۵: کلمه‌ی درست در حالت آکوزاتیو رو انتخاب کن:

1. Ich sehe ___ Hund. (der)
2. Er findet ___ Schlüssel. (der)
3. Wir kaufen ___ Lampe. (die)
4. Sie trinkt ___ Wasser. (das)
5. Ich suche ___ Lehrer. (mein – der Lehrer)
   

✔ جواب‌ها:

1. den Hund
2. den Schlüssel
3. die Lampe
4. das Wasser
5. meinen Lehrer

بخش ششم: جمله‌سازی (مهم‌ترین بخش!)

تمرین ۶: با فعل‌های زیر یک جمله “گذرا” بساز و مفعول آکوزاتیو به‌کار ببر:

• sehen
• kaufen
• öffnen
• finden
• hören

نمونه جواب‌ها:

• Ich sehe den Himmel.
• Ich kaufe einen Laptop.
• Ich öffne das Fenster.
• Ich finde mein Handy.
• Ich höre Musik.

(جمله‌های مشابه هم صحیح هستن)

سوالات متداول

همه‌ی فعل‌هایی که مفعول می‌گیرن گذرا هستن؟

۹۹٪ مواقع آره. ولی یه سری فعل‌ها دوحالته‌ان یعنی هم می‌تونن گذرا باشن هم ناگذرا.

فرق فعل گذرا با فعل ناگذرا چیه؟

خیلی خلاصه بگم گذار مفعول می‌خواد ناگذرا مفعول نمی‌خواد. مثال ناگذرا  Ich schlafe یعنی من می‌خوابم.

یادگیری فعل گذار برای امتحان زبان آلمانی الزامیه؟

قطعا بله. چون تو جمله‌سازی، جای فاعل/مفعول، و ساخت مجهول (Passiv) کاربردی ان و فقط فعل‌های گذرا می‌تونن مجهول بشن.

خواندن این مطلب را به شما پیشنهاد می کنیم :

لیست افعال بی قاعده در زبان آلمانی PDF

لیست افعال جداشدنی در زبان آلمانی + مثال و تمرین

لیست افعال با قاعده در زبان آلمانی PDF